Өскемен мектептерінде тамақтану мониторингінен кейін мәзірді түзетуде

Шығыс Қазақстан облысында үлгілік төрт апталық маусымдық перспективалық мектеп ас мәзірі бекітілді. Облыстық денсаулық сақтау басқармасының тиісті бұйрығына 2025 жылдың желтоқсанында қол қойылды. Жаңа стандарттың іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін түсіну үшін Өскемендегі № 39 мектеп пен № 16 Зәки Ахметов атындағы мектеп таңдалды. Онда 8 қаңтардан бастап білім және денсаулық сақтау басқармаларының мамандары бірлескен мониторинг жүргізіп жатыр.

2025 жылдың 1 қыркүйегінен бастап денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы «Денсаулық сақтау және білім беру ұйымдарында тамақтану стандарттарын бекіту туралы» бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар қолданысқа енгізілді. Құжат денсаулық сақтау және білім беру ұйымдарындағы рационға қойылатын жалпы талаптарды белгілейді, шағын жинақты мектептердің, буфеттердің ерекшеліктерін және ерекше диеталық қажеттіліктері бар балалардың тамақтануын ескереді.

ШҚО санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Сәуле Слямғазинаның айтуынша, Өскемендегі талдау үшін таңдалған екі мектептегі мониторингтің негізгі мақсаты – стандартты енгізудегі мәселелерді анықтау, оның ішінде жеуге жарамсыздық индексін, яғни балалардың табақтарында қанша тағам қалғанын көрсететін көрсеткішті бағалау.

Алынған нәтижелерге сәйкес мектеп оқушыларының дәмдік талғамы жаңа мәзірдің тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді.

Мәселен, № 39 мектепте оқушылар табақтарында көбінесе осыларды қалдырды: балық котлеттері – 37%, жалқау қырыққабат орамдары – 25,2%, балық таяқшалары – 5,8%, қарақұмық – 3,5%.

№ 16 мектепте сұранысқа ие емес тағамдар қатарында: сәбіз-картоп пюресі – 36%, жалқау қырыққабат орамдары – 8,8%, қарақұмық – 7,5%.

Сарапшылар бұл көрсеткіштердің көбінесе мектеп оқушылары үшін жекелеген тағамдардың таныс еместігіне байланысты екенін атап өтті. Талдаудан кейін рационның тағамдық құндылығын сақтау үшін өнімдерді химиялық құрамы бойынша бірдей өнімдерге ауыстыру ұсынылды.

Мәселе бракераж комиссиясы мен ведомствоаралық сараптамалық топтың отырысында қаралды. Жағдайды тағы бір ай бойы бақылау туралы шешім қабылданған болатын. Нәтижесінде түзетулерден кейін жеуге жарамсыздық индексі рұқсат етілген мәндерге дейін төмендеді: 3,5-тен 8,5%-ға дейін.

— Тамақтану стандартын апробациялау рационның үйлесімділігі мен тағамдық құндылығына қойылатын талаптарды сақтай отырып, білім алушылардың дәмдік талғамын ескеріп, мектеп мәзірін қалыптастыруға икемді тәсіл қажет екенін көрсетті, — деп атап өтті Сәуле Слямғазина.

Оң нәтижелерді бекіту және мектептерде тамақтануды шынымен сұранысқа ие ету үшін мониторингті жалғастыру жоспарлануда.